مقام معظم رهبری:

بانوان باید خوب درس بخوانند. البته هدف نهایى درس‌خواندن بانوان، تنها مجتهد شدن یا فیلسوف شدن نیست، آشنائى با معارف اسلامى و قرآنى است که می تواند براى خود آن ها و براى دیگران مورد استفاده قرار بگیرد.

معاونت آموزش

 

نقد عقاید طحاویه در تبیین اسماء و صفات بر اساس شرح الحوالی   

عنوان:

نقد عقاید طحاویه در تبیین اسماء و صفات بر اساس شرح الحوالی   

نام و نام خانوادگی:

زهرا محمدی 

گروه:

فلسفه و کلام   

تابعیت:

افعانستان

کد تحصیلی:

1153994

محل تحصیل:

مؤسسه آموزش عالی بنت الهدی

رشته:

کلام اسلامی

استاد راهنما:

محمود احمدی میانجی   

استاد مشاور:

عدم نیاز به استاد مشاور

تاریخ دفاع:

1393/5/5

تعداد صفحات:

225

تعداد منابع:

124

کلید واژه های پایان نامه:

  اسماء و صفات الهی، شرح العقیده الطحاویه، طحاوی، الحوالی، ابن ابی العز الحنفی، صفات ذاتی، صفات فعلی، صفات خبری.

چکیده پایان نامه:

مسئله اسماء و صفات خداوند و کیفیت اتصاف ذات اقدس الهی به اوصاف کمالیه، از مسائل مهم در الهیات اسلامی است به طوری که منشا بروز و ظهور اندیشه ها و عقاید گوناگونی در این عرصه گردیده است. از مسائل مرتبط با این موضوع، چگونگی دست یابی به صفات حق تعالی و هم‌چنین معنایی است که از این صفات در هنگام اتصاف آنها به حق تعالی به ذهن متبادر می شود.


اندیشمندان متناسب با مبانی ذهنی و معرفتی و محدوده جهان بینی خود، دیدگاه های متفاوت و حتی گاه متضادی در پاسخ به این مسئله برگزیده اند. از جمله کتاب هایی که درباره این موضوع به نگارش درآمده، شرح العقیده الطحاویه اثر سفر بن عبدالرحمن الحوالی است. در این کتاب که در واقع شرحی است بر شرح ابن ابی العز الحنفی بر کتاب بیان السنه و الجماعه اثر ابوجعفر طحاوی، نویسنده با گرایشی جزمی و صرفاً نقل گرا، با ارائه قرائتی از اندیشه های پیشوایان سلف هم چون احمد بن حنبل، ابن تیمیه و... به تبیین عقاید کلامی خود پرداخته است.
این تحقیق با عنوان «نقد عقاید طحاویه در تبیین اسماء و صفات الهی بر اساس شرح الحوالی»، با هدف نقد و بررسی این کتاب در باب اسماء و صفات الهی و با توجه به جایگاه ویژه ای که این کتاب در میان سلفیه داراست، تدوین یافته است.


این نوشته به شیوه ای تحلیلی با استفاده از منابع روایی، کلامی، فلسفی و تفسیری و به کارگیری منهج نقلی و عقلی در پنج بخش به نگارش درآمده است:
ابتدا به بیان کلیات مسئله، مفهوم شناسی و سپس ابعاد گوناگون بحث از صفات خداوند پرداخته شده و به دنبال آن در بخش دوم کلیات اسماء و صفات الهی در این کتاب مطرح گردیده است. بخش سوم اسماء و صفات ذاتی خداوند یعنی حیات، علم، قدرت و اراده را مورد بررسی قرار داده و در بخش چهارم نیز صفات فعلی خداوند یعنی کلام الهی مطرح گردیده است. بخش پنجم که آخرین بخش این پایان نامه را تشکیل می دهد به بررسی صفات خبری بر اساس شرح العقیده الطحاویه پرداخته است.


به نظر نگارنده، رویکردی که طحاوی و به تبع آن ابن ابی العز و الحوالی در مواجهه با اسماء و صفات الهی اتخاذ می کند، رویکردی جزم گرا و مخالف با تاویل بوده، به طوری که موافق مباحث عقلی یا تفکر نظری درباره صفات الهی نبوده، بلکه ترجیح می داده بدون چون و چرا به این اصول اعتقاد داشته باشد که این امر نشان از نظام تفکر جزمی ایشان در باب اسماء و صفات الهی است.


کلید واژه ها: اسماء و صفات الهی، شرح العقیده الطحاویه، طحاوی، الحوالی، ابن ابی العز الحنفی، صفات ذاتی، صفات فعلی، صفات خبری.