بسم الله الرحمن الرحیم اللهم کن لولیک الحجه بن الحسن صلواتک علیه و علی ابائه فی هذه الساعه و فی کل الساعه و لیا و حافظا و قائدا و ناصرا و دلیلا و عینا حتی تسکنه ارضک طوعا و تمتعه فیها طویلا

 

 

رابطه علم پیشین الهی و بداء

عنوان:

رابطه علم پیشین الهی و بداء

نام و نام خانوادگی:

فاطمه موسوی

گروه:

فلسفه و کلام

تابعیت:

افغانستان

کد تحصیلی:

1153012

محل تحصیل:

مؤسسه آموزش عالی بنت الهدی

رشته:

 کلام اسلامی

استاد راهنما:

حسن اسلام پور کریمی   

استاد مشاور:

فریده سعیدی

تاریخ دفاع:

1391/5/12

تعداد صفحات:

156

تعداد منابع:

88

کلید واژه های پایان نامه:

  علم الهی، بداء، نسخ، قضا و قدر، سرنوشت، لوح محفوظ، لوح محو و اثبات، علم ذاتی الهی، علم فعلی الهی

چکیده پایان نامه:

علم پیشین الهی یکی از پیچیده­ترین مسائل الهیات بالمعنی الاخص است. مسئله بداء نیز یکی از مباحث بحث­برانگیز کلامی است که همواره از جهت رابطه آن با علم پیشین الهی و اینکه آیا بداء موجب تغییر در علم الهی و در نتیجه جهل پروردگار می گردد، مورد بحث و جدل قرار گرفته است. بنابراین هدف از این تحقیق، پاسخ­گویی به این سؤال است: رابطه علم پیشین الهی و بداء چگونه تبیین می­شود؟

دراین تحقیق ابتدا حقیقت و مفهوم بداء بیان گردیده، سپس به ملاحظه نظریه­های مختلف در باب رابطه علم پیشین الهی و بداء پرداخته شده است که دو نظریه سازگاری و ناسازگاری در این رابطه قابل طرح است. در نظریه سازگاری که عمده نظریه امامیه است دو نظریه مطرح گردیده است. نظریه­ای که نسبت بداء با ذات باری تعالی را حقیقی دانسته، آن را هم­سان با نسخ نمی­داند و نظریه­ای که نسبت بداء با ذات باری تعالی را مجازی دانسته، آن­ را هم­سان با نسخ می­داند.

در نظریه ناسازگاری، بداء را موجب تغییر در علم الهی و در نتیجه جهل خداوند می­دانند. آنچه از بررسی این تحقیق به دست می­آید، آن است که بداء به معنای ابداء یعنی آشکار شدن آنچه برای بندگان مخفی بوده است، موجب تغییر در علم ذاتی الهی نمی­شود، بلکه موجب تغییر در تقدیر الهی است که در واقع تغییر در علم فعلی الهی هست. از آنجا که خداوند از ازل به بروز بداء و تغییر در تقدیرات، علم دارد پس بداء هیچ­گونه خدشه­ای به علم پیشین الهی وارد نمی­کند، بلکه بیان­گر علم خداوند به هر دو نوع تقدیر (حوادث و امور قبل و بعد از بداء) است. بداء، اعمال قدرت و سلطه خداوند در هر زمان بر تمام عالم هستی را اثبات می­کند. در واقع می­توان گفت بداء تغییر سرنوشت انسان با توجه به اعمال و نوع عملکرد او در زندگی و بنا بر مصالح و مشیت الهی است.