مقام معظم رهبری:

بانوان باید خوب درس بخوانند. البته هدف نهایى درس‌خواندن بانوان، تنها مجتهد شدن یا فیلسوف شدن نیست، آشنائى با معارف اسلامى و قرآنى است که می تواند براى خود آن ها و براى دیگران مورد استفاده قرار بگیرد.

معاونت آموزش

 

 

روش های تفسیری برگرفته از روایات امام محمد باقر( علیه السلام)

 

عنوان:

 روش های تفسیری برگرفته از روایات امام محمد باقر( علیه السلام)   

نام و نام خانوادگی:

 سیده معصومه فاطمی    

گروه:

 علوم قرآن و حدیث  

تابعیت:

 ایران

کد تحصیلی:

118167

محل تحصیل:

مؤسسه آموزش عالی بنت الهدی

رشته:

 تفسیر وعلوم قرآن

استاد راهنما:

 سید رضا مودب

استاد مشاور:

 ؟؟؟؟

تاریخ دفاع:

 10/3/1393

تعداد صفحات:

؟؟؟

تعداد منابع:

؟؟؟

کلید واژه های پایان نامه:

 امام محمد باقر(ع) ، تفسیر قرآن، روش های تفسیری، روش های تفسیری امام باقر(ع)

چکیده پایان نامه:

قرآن کریم آخرین کتاب آسمانی است که برای هدایت بشر آمده است و از آنجا که قرآن دارای محکم و متشابه ، ناسخ و منسوخ، مجمل و مبین، عام و خاص و تأویل و تنزیل است ، برای دسترسی به تعالیم عمیق آن راهی جز مراجعه به روایات معصومین که ثقل اصغر هستند، نیست. خداوند پیامبر(ص) را مبین قرآن معرفی کرده است و بعد از ایشان ائمه (ع) عهده دار تفسیر و تبیین قرآن کریم بودند. امام محمد باقر(ع) هم که از خاندان وحی و اهل بیت رسول خدا (ص) هستند، همچون پدران بزرگوارش به توضیح و تفسیر آیات قرآن پرداختند. ایشان جایگاهی بس والا نزد مفسران، محدثان، فقیهان و عموم مردم داشته و افراد بسیاری افتخار شاگردی در مکتب آن حضرت را داشته اند. بنابراین آن حضرت نقش اساسی در تفسیر و علوم قرآنی داشته و روایات تفسیری بسیاری درباره آیات قرآن به یادگار نهاده اند. امام باقر(ع) همواره تفسیر به رأی را مذمت کرده و از روش های تفسیری صحیح در تفسیر قرآن اسفاده کرده اند. مراد از (روش تفسیر قرآن) مستند یا مستنداتی است که مفسر، در فهم و تفسیر آیات قرآن از آن ها بهره گرفته است. این مستندات عبارت است از دلایل نقلی قطعی همچون قرآن و سنت و دلایل غیر نقلی قطعی مثل دلیل قطعی عقلی و الهامات الهی . برخی از روش های تفسیری که از روایات امام باقر(ع) در تفسیر قرآن استنباط می شود، عبارت است از : 1- روش تفسیر قرآن به قرآن : این روش برترین و پر سابقه ترین روشها بوده و عبارت است از توضیح و کشف مقاصد و مدالیل آیه ای به وسیله ی آیه یا آیات دیگر. 2- روش تفسیر قرآن به سنت : این روش شریف ترین روش بعد از روش قرآن به قرآن بوده و عبات است از توضیح وکف مقاصد و مدالیل آیه ای بوسیله ی سنت رسول خدا و(ص) و اهل بیت ایشان (ع). 3- روش تفسیر عقلی : عبارت است از استفاده از براهین و قرائن عقلی به عنوان منبع ،برای فهم حقایق آیات قرآن. این روش عمدتا در تفسیر آیات اعتقادی و آیات مربوط به توحید و یگانگی خداوند به کار می رود. 4- روش تفسیر باطنی یا اشاری : عبارت است از به دست آوردن اشارات مخفی که در آیات قرآن کریم موجود است و بر اساس عبور از ظواهر قرآن و اخذ به باطن استوار است. تفسیر معصوم (ع) بر اساس الهامات الهی از حجیت برخوردار است، ولی الهامات غیر معصوم حجت نیست. البته تفسیر باطنی از سوی غیر معصوم هم با رعایت ضوابط خاص قابل پذیرش است. البته در بعضی از روایات امام باقر(ع) دیده می شود که برای تفسیر آیه ای هم زمان از دو یا چند روش استفاده شده است، که امروزه از آن به عنوان (روش تفسیر جامع) یاد می شود. در این پژوهش به نمونه هایی از روایات تفسیری امام باقر(ع) اشاره شده است و پس از بررسی آنها روش تفسیری خاصی که در آن روایت استفاده شده است، استنباط می شود.